Opryszczka w nosie - objawy, leczenie i leki na receptę

Skąd bierze się opryszczka na nosie i pod nosem

Za opryszczkę w tej okolicy odpowiada wirus opryszczki pospolitej, najczęściej HSV-1, ten sam, który daje zimno na wardze. Po pierwszym zakażeniu wirus chowa się w zwoju nerwu trójdzielnego i pozostaje tam w uśpieniu. Nerw ten unerwia nie tylko wargę, ale też nos i policzki, dlatego przy nawrocie zmiana może wysiać się na skrzydełku nosa, pod nosem czy w przedsionku nosa, czasem naprzemiennie z wargą. To nie jest osobna choroba ani groźniejsza odmiana, tylko inne umiejscowienie tej samej infekcji.

Opryszczka nosa lubi kilka miejsc. Bywa to skrzydełko lub czubek nosa, okolica pod nosem na granicy z górną wargą, a także wnętrze przedsionka nosa, gdzie zmiana jest bolesna i mniej widoczna, przez co bywa mylona z wypryskiem albo z zaognionym mieszkiem włosowym. Nawroty wyzwalają te same czynniki co przy zimnie na wardze: silne słońce i promieniowanie UV, gorączka i infekcja, przeziębienie, stres, przemęczenie, niedobór snu, wahania hormonalne oraz podrażnienie skóry, na przykład przy częstym wycieraniu nosa podczas kataru.

Objawy i fazy opryszczki w nosie

Opryszczka nosa przebiega w powtarzalnych fazach, tak samo jak wargowa. Rozpoznanie wczesnych sygnałów ma tu duże znaczenie, bo właśnie wtedy leki przeciwwirusowe działają najlepiej.

• Zwiastuny - w jednym miejscu pojawia się mrowienie, pieczenie, swędzenie lub napięcie skóry, jeszcze zanim cokolwiek widać. To najlepszy moment na rozpoczęcie leczenia.
• Rumień i obrzęk - skóra nosa czerwienieje i lekko obrzmiewa, zwykle w ciągu pierwszej doby.
• Pęcherzyki - powstaje skupisko drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem na zaczerwienionym podłożu. To faza najbardziej zakaźna.
• Nadżerki i sączenie - pęcherzyki pękają, tworzy się bolesna, sącząca nadżerka, z której łatwo przenieść wirusa.
• Strup - zmiana przysycha i pokrywa się strupem, którego nie należy zdrapywać, bo krwawi i goi się dłużej.
• Gojenie - strup odpada, a skóra się regeneruje, najczęściej bez blizny, zwykle w 7 do 10 dni od początku.

Zmiany w przedsionku nosa bywają bardziej dokuczliwe niż na wardze, bo skóra jest tam cieńsza i stale poruszana. Pierwszemu w życiu epizodowi mogą towarzyszyć gorsze samopoczucie i powiększone węzły chłonne, kolejne nawroty są zwykle łagodniejsze. O tym, od czego zależy długość epizodu, piszemy w artykule ile trwa opryszczka i kiedy mija.

Opryszczka w nosie a liszajec i inne zmiany, jak je odróżnić

Okolica nosa i ust to miejsce, w którym poza opryszczką pojawiają się też inne zmiany, a każda wymaga innego leczenia. Najważniejsze jest odróżnienie opryszczki od liszajca zakaźnego. Liszajec to infekcja bakteryjna, wywołana przez gronkowca złocistego lub paciorkowca, częsta u dzieci właśnie wokół nosa i ust. Nie leczy się go lekami przeciwwirusowymi, tylko antybiotykiem, dlatego pomyłka opóźnia powrót do zdrowia.

Zmianę pod nosem można też pomylić z podrażnieniem skóry przy katarze, z zaognionym mieszkiem włosowym, czyrakiem przedsionka nosa albo z krostą trądzikową. W odróżnieniu od opryszczki nie poprzedza ich charakterystyczne mrowienie i nie mają postaci zgrupowanych pęcherzyków. Jeśli nie masz pewności, co to za zmiana, albo jeśli szybko się powiększa, ocenę najlepiej zostawić lekarzowi, bo od rozpoznania zależy, czy potrzebny jest lek przeciwwirusowy, czy antybiotyk.

Leki na opryszczkę w nosie

Leczenie opiera się na lekach przeciwwirusowych, które hamują namnażanie wirusa, nie usuwając go z organizmu. Dobiera się je zależnie od nasilenia zmian i częstości nawrotów, a dostępne są dwie drogi: miejscowa i doustna.

Leki miejscowe

Bez recepty kupisz krem z acyklowirem lub pencyklowirem, który nakłada się na zmianę kilka razy dziennie przez kilka dni. Pomaga przy łagodnej opryszczce nosa i działa najlepiej, gdy sięgniesz po niego już w fazie mrowienia. Nakładając krem na skrzydełko lub pod nos, rób to czystymi rękami albo patyczkiem, żeby nie przenieść wirusa na oczy. Więcej o postaci miejscowej piszemy na stronie maść i krem z acyklowirem, a wybór między kremem a tabletkami omawiamy w tekście krem czy tabletki na opryszczkę.

Leki doustne na receptę

Tabletki działają na cały organizm i są skuteczniejsze przy częstych, nasilonych nawrotach oraz u osób z obniżoną odpornością. Podstawą jest acyklowir, sprzedawany jako Heviran i Hascovir, oraz walacyklowir, czyli jego prolek o lepszym wchłanianiu, przyjmowany rzadziej. Leczenie prowadzi się zwykle jako doraźne, rozpoczynane przy pierwszych objawach nawrotu. Przy bardzo częstych epizodach lekarz może zaproponować leczenie zapobiegawcze w niższej dawce przyjmowanej codziennie. Dawkę i czas kuracji ustala lekarz na podstawie wskazania, wieku, chorób współistniejących i pracy nerek, dlatego w trakcie leczenia warto pić dużo wody.

Kiedy potrzebna jest recepta i jak uzyskać e-receptę

Krem z acyklowirem na opryszczkę zwykle dostaniesz w aptece bez recepty. Tabletki przeciwwirusowe są lekami na receptę, bo działają ogólnoustrojowo, a lekarz musi ocenić wskazania, przeciwwskazania i interakcje, między innymi z lekami obciążającymi nerki. Nie kupuj tabletek z niepewnych źródeł ani z ogłoszeń, bo nie masz pewności, co realnie przyjmujesz. Jeśli potrzebujesz kuracji doustnej, receptę wystawia lekarz, a e-recepta pozwala załatwić to zdalnie. Recepty nie wystawiamy w ciemno, decyzję zawsze podejmuje lekarz na podstawie wywiadu.

• Wypełniasz formularz medyczny o objawach, umiejscowieniu zmiany, nawrotach i przyjmowanych lekach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz analizuje wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot

Kiedy zgłosić się do lekarza

Zwykła opryszczka nosa goi się samodzielnie w 7 do 10 dni, a leczenie skraca ten czas i łagodzi objawy. Są jednak sytuacje, w których lepiej skonsultować się szybciej: nawroty częstsze niż sześć razy w roku, przebieg wyjątkowo nasilony lub rozległy, opryszczka u osób z obniżoną odpornością, u kobiet w ciąży oraz u niemowląt. Kwestię ciąży omawiamy w artykule opryszczka w ciąży.

Jak zapobiegać nawrotom i nie zarażać

Wirus przenosi się przez bezpośredni kontakt oraz wydzielinę ze zmiany, a najbardziej zakaźna jest faza pęcherzyków i sączenia. W trakcie aktywnej opryszczki nosa nie dotykaj zmiany, a po ewentualnym kontakcie dokładnie myj ręce, bo łatwo o przeniesienie wirusa na oczy czy usta. Kilka nawyków realnie zmniejsza ryzyko przeniesienia i częstość nawrotów.

• Nie dziel się ręcznikiem, chusteczkami ani kosmetykami do twarzy w czasie aktywnej zmiany.
• Chroń skórę nosa przed intensywnym słońcem i mrozem, bo UV to częsty wyzwalacz.
• Dbaj o sen, ogranicz stres i wzmacniaj odporność, to najczęstsze przyczyny nawrotów.
• Przy katarze wycieraj nos delikatnie miękką chusteczką, żeby nie podrażniać skóry.
• Przy bardzo częstych nawrotach omów z lekarzem leczenie zapobiegawcze, czyli codzienną niższą dawkę leku.

Praktyczne wskazówki zebraliśmy w tekstach jak szybko pozbyć się opryszczki, jak zapobiegać nawrotom oraz jak się zaraża opryszczka. Ogólny obraz zakażenia i wszystkie jego postacie opisujemy na stronie o opryszczce, a najczęstszą odmianę na stronie o opryszczce na ustach.

Najczęstsze pytania o opryszczkę w nosie